Federalisme dan Pengurusan Pendidikan Islam di Kelantan Federalism and Management of Islamic Education in Kelantan
Main Article Content
Abstract
Secara teorinya, federalisme sebagai sebuah sistem tadbir urus membolehkan susunan kuasa yang seimbang antara kerajaan persekutuan dengan negeri-negeri komponen yang berautonomi, yang secara rasmi digariskan oleh perlembagaan. Walau bagaimanapun, dalam amalan yang sebenar, keseimbangan kuasa itu jarang berlaku. Di Malaysia, sistem persekutuan amat memihak kepada kerajaan persekutuan yang dominan walaupun bidang kuasa yang jelas telah diberikan kepada negeri-negeri oleh perlembagaan. Artikel ini akan menggambarkan mengapa kerajaan persekutuan di Malaysia dapat mengatasi pemisahan kuasa yang dibentuk secara perlembagaan dengan menumpukan kepada bidang pendidikan Islam. Jadual Kesembilan dan Artikel 3 Perlembagaan Malaysia menetapkan bahawa setiap negeri mempunyai kuasa yang meluas untuk mentadbir hal ehwal Melayu dan Islam dalam batasnya sendiri, di mana pendidikan Islam adalah sebahagian daripadanya, dengan campur tangan yang minimum daripada kerajaan persekutuan. Pada hakikatnya, sejak akhir tahun 1970-an merupakan permulaan gelombang kebangkitan Islam di Malaysia, di mana kerajaan persekutuan telah berusaha keras untuk menyerap banyak sekolah Islam swasta yang bebas sebelum ini berada di bawah kawalannya. Usaha ini termasuk percubaan untuk mendapatkan kawalan ke atas sekolah-sekolah Islam di negeri Kelantan yang telah lama terkenal dengan tradisi pendidikan Islam dan pembangkangan politik mereka terhadap kerajaan persekutuan. Artikel ini berpendapat bahawa kerajaan persekutuan telah berjaya dalam usaha untuk menguasai pendidikan Islam di Kelantan meskipun wujud hubungan tegang yang agak panjang antara negeri itu dengan kerajaan persekutuan di Kuala Lumpur dan Putrajaya.
Article Details
This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.
References
Amoroso, D. 2014. Traditionalism and the ascendancy of the Malay ruling class in colonial Malaya. Singapore: National University of Singapore Press.
Arba'iyah Mohd Noor. 2008. Perkembangan pendidikan Islam di Kelantan. Malaysia Dari Segi Sejarah 36: 68?83.
Arfa'eza A Aziz. 2003. SAR advocates not swayed by Mahathir's assurance. Malaysiakini. 14 February. https://www.malaysiakini.com/news/14452 (accessed 2 August 2012).
Azmil Tayeb. 2018. Islamic education in Indonesia and Malaysia: Shaping minds, saving souls. Oxon and New York: Routledge.
. 2017. State Islamic orthodoxies and Islamic education in Malaysia and Indonesia. Kajian Malaysia 35(2): 1?20. https://doi.org/10.21315/km2017.35.2.1
Cheah, B. K. 2006. To' Janggut (Old long beard): Legends, histories and perceptions of the 1915 rebellion in Kelantan. Singapore: National University of Singapore Press.
Department of Statistics Malaysia. 2015. Malaysia @ a Glance: Kelantan. https://www.statistics.gov.my/index.php?r=column/cone&menu_id=RU84WGQxYkVPeVpodUZtTkpPdnBmZz09 (accessed 18 October 2016).
Educational Planning and Research Division, Ministry of Education. 2013. Quick facts 2013: Malaysian educational statistics. Putrajaya: Educational Planning and Research Division, Ministry of Education.
Farish Noor. 2003. Blood, sweat and jihad: The radicalization of the political discourse of PAS from 1982 onwards. Contemporary Southeast Asia 25(2): 200–232.
Gullick, J. M. 1992. Rulers and residents: Influence and power in the Malay states, 1870?1920. Singapore and New York: Oxford University Press.
. 1958. Indigeous political systems of western Malaya. University of London: Athlone Press.
Ibrahim Nik Mahmood. 1974. The To' Janggut rebellion of 1915. In Kelantan: Religion, society and politics in a Malay state, ed. William Roff. Kuala Lumpur: Oxford University Press.
Iza Hussin. 2007. The pursuit of Perak regalia: Islam, law, and the politics of authority in the colonial state. Law and Social Inquiry 32(3): 759?788. https://doi.org/10.1111/j.1747-4469.2007.00076.x
Jabatan Kemajuan Islam Malaysia. 2018. Persidangan Ketua Jabatan/Majlis Agama Islam Negeri Seluruh Malaysia (PKJ) Kali Ke-105. http://www.islam.gov.my/berita-semasa/32-bahagian-perhubungan/1477-persidangan-ketua-ketua-jabatanmajlis-agama-islam-pkj-seluruh-malaysia-ke-105 (accessed 9 July 2018).
Jabatan Kemajuan Islam Malaysia. 2013. Data KAFA, sekolah agama dan masjid 2013. Putrajaya: Bahagian Kemajuan Islam, Jabatan Kemajuan Islam Malaysia.
Jabatan Perdana Menteri. 2001. Garis panduan bagi mengadakan ceramah penerapan nilai-nilai Islam dalam perkhidmatan awam: Pekeliling Am Bil. 2 Tahun 2001. Putrajaya: Jabatan Perdana Menteri.
Jomo Kwame Sundaram and Ahmad Shabery Cheek. 1988. The politics of Malaysia's Islamic resurgence. Third World Quarterly 10(2): 843–868.
Kamarulnizam Abdullah. 2003. The politics of Islam in contemporary Malaysia. Selangor: Universiti Kebangsaan Malaysia Press.
Kessler, C. 1978. Islam and politics in a Malay state: Kelantan, 1838–1969. Ithaca: Cornell University Press.
Liow, J. 2009. Piety and politics: Islamism in contemporary Malaysia. New York: Oxford University Press.
. 2004. Political Islam in Malaysia: Problematising discourse and practice in the UMNO-PAS "Islamisation race". Commonwealth and Comparative Politics 42(2): 184–205.
Loh, F. K. W. 2010. Restructuring federal-state relations in Malaysia: From centralised to co-operative federalism? The roundtable: The Commonwealth Journal of International Affairs 99(407): 131–40.
Lotfi Ismail. 1991. Serambi Mekah di bawah pimpinan ulama: Bahagian 4. Kota Bharu, Kelantan: Walijah Publications.
Maznah Mohamad. 2013. Legal-bureaucratic Islam in Malaysia: Homogenizing and ringfencing the Muslim subject. In Encountering Islam: The politics of religious identities in Southeast Asia, ed. Y.-F. Hui. Singapore: Institute of Southeast Asian Studies. Ministry of Education Malaysia. 2015. Pengenalan: SABK dan SMKA. http://www.moe.gov.my/v/sabk-smka (accessed 11 July 2014).
. 2013. Quick facts 2013: Malaysia educational statistics. Putrajaya: Educational Planning and Research Division, Ministry of Education.
. 2011. Internal memo: Bantuan kewangan SAR. KP.R (JAPIM) 011/2 Jld 5(18), October 2011. Ministry of Finance Malaysia. 2015. Anggaran perbelanjaan persekutuan 2015. http://www.treasury.gov.my/index.php/arkib/2015/anggaran-perbelanjaanpersekutuan (accessed 12 October 2015).
Mohamad Abu Bakar. 1985. Pondok, pilihanraya dan pemerintahan di Kelantan. In Kelantan dalam perspektif sosio-budaya: Satu kumpulan esei, eds. Nik Safiah Karim and Wan Abdul Kadir Yusuf. Kuala Lumpur: Jabatan Pengajian Melayu, Universiti Malaya.
Mohammad Agus Yusoff. 2006. Malaysian federalism: Conflict or consensus. Selangor: Penerbit Universiti Kebangsaan Malaysia.
Muzaffar C. 1987. Islamic resurgence in Malaysia. Kuala Lumpur: Fajar Bakti.
Nagata, J. 1984. The reflowering of Islam: Modern religious radicals and their roots. Vancouver: University of British Columbia Press.
Nash, M. 1974. Peasant citizens: Politics, religion, and modernization in Kelantan, Malaysia. Athens, Ohio: University Center for International Studies Southeast Asia Program.
Riduan Mohamad Nor. 2013. Sumbangan PAS dalam bidang pendidikan di Malaysia (1951–2004). Kuala Lumpur: Jundi Resources.
Roff, W. 2009. When cometh the law? Dog Saliva in Kelantan, 1937. In Studies on Islam and society in Southeast Asia, ed. W. Roff. Singapore: National University of Singapore Press.
. 1967. The origins of Malay nationalism. New Haven and London: Yale University Press.
Rosnani Hashim. 2004. Educational dualism in Malaysia: Implications for theory and practice. Kuala Lumpur: The Other Press.
Shafruddin, B. H. 1987. The federal factor in the government and politics of Peninsular Malaysia. Singapore: Oxford University Press.
Shahril Talib. 1995. History of Kelantan: 1890?1940. Kuala Lumpur: The Malaysian Branch of the Royal Asiatic Society.
Sinar Harian (edisi Kelantan). 2015. Kelantan akui tidak bayar caruman, potongan gaji guru YIK RM14.6 juta. 2 November. http://www.sinarharian.com.my/edisi/kelantan/kelantan-akui-tidak-bayar-caruman-guru-yik-1.447067 (accessed 2 November 2015).
. 2013. RM83 juta akan dibelanjakan YIK tahun 2013. 6 March.
Tan, Y. S. and R. Santhiram. 2014. Educational issues in multiethnic Malaysia. Petaling Jaya: Strategic Information and Research Development Centre.
Utusan Malaysia. 2015. JAKIM salur RM63.17 juta kepada Kelantan, 12 May.
. 2012. YIK nafi tidak beri kerjasama. 2 February. . 2011. 79 sekolah agama terima RM35.6 juta. 24 November. . 2008. 20 SAR kini Sekolah Agama Bantuan Kerajaan. 13 August.
. 2003. Jalan terbaik bagi SAR. 24 November. Yayasan Islam Kelantan. n.d. Sejarah penubuhan Yayasan Islam Kelantan. http://www.yik.edu.my/v3/index.php/my/mengenai-kami/sejarah-yik (accessed 11 July 2014).
Zainah Anwar. 1987. Islamic revivalism in Malaysia: Dakwah among the students. Kuala Lumpur: Pelanduk Publications.
Zulaikha Zulkifli. 2016. Ku Li: Kelantan needs financial help from Putrajaya. Malaysiakini. 18 October. https://www.malaysiakini.com/news/359547 (accessed 19 October 2016).