Pembangunan Bekalan Air Domestik di Negeri Kedah, 1957–1992 The Development of Domestic Water Supply in Kedah, 1957–1992
Main Article Content
Abstract
Dasawarsa ini, negeri Kedah dilihat berhadapan dengan pelbagai masalah dan isu bekalan air yang serius. Masalah kekurangan bekalan air dan isu tunggakan hutang bekalan air yang sangat tinggi merupakan permasalahan sosial yang tidak mempunyai penyelesaian sehingga kini. Isu dan masalah yang dinyatakan telah membebankan Kerajaan Negeri Kedah dan dilihat mempunyai perkaitan dengan perkembangan bekalan air di negeri Kedah pada masa lampau. Oleh itu, makalah ini ingin melihat sejauh manakah peranan yang telah dimainkan oleh Kerajaan Negeri Kedah dalam merancang dan menangani isu bekalan air domestik di negeri Kedah dari tahun 1957 hingga tahun 1992. Selain itu, makalah ini melihat sejauh manakah kesan pelaksanaan rancangan bekalan air domestik di negeri Kedah dalam tempoh kajian. Penyelidikan ini akan menyenaraikan isu-isu bekalan air di negeri Kedah pada masa kini dan seterusnya menganalisis rancangan bekalan air yang dilaksanakan dalam tempoh kajian. Kemudian akan meninjau permasalahan yang timbul sepanjang pelaksanaan rancangan bekalan air dan penyelesaian yang dilakukan oleh Kerajaan Negeri Kedah dalam tempoh kajian. Akhir sekali, kita akan melihat kesan pelaksanaan rancangan bekalan air di negeri Kedah dalam tempoh yang dinyatakan. Penyelidikan ini menggunakan bahan dan data daripada Arkib Negara Malaysia, Arkib Negara Cawangan negeri Kedah/Perlis, Syarikat Air Darul Aman (SADA), Perpustakaan Awam Negeri Kedah, Perpustakaan Utama Universiti Malaya, Perpustakaan Tun Sri Lanang Universiti Kebangsaan Malaysia dan lain-lain lagi. Hasil kajian mendapati pelaksanaan rancangan bekalan air di negeri Kedah dalam tempoh yang dinyatakan mempunyai perkaitan dengan masalah bekalan air dan tunggakan pinjaman bekalan air di negeri Kedah pada masa kini.
Article Details
This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.
References
Sumber Primer
Anggaran Hasil dan Perbelanjaan Negeri Kedah Bagi Tahun 1979.
Annual Report Medical & Health Department Kedah 1964.
Annual Report Medical & Health Department Kedah 1967.
Annual Report Medical & Health Department Kedah 1968.
Annual Report Medical & Health Department Kedah 1970.
Bahagian Kutipan Hasil Air JKR Kedah 1978.
Malaysian Administrative Modernisation and Jabatan Kerja Raya Negeri Kedah, 1989.
JKR (K) 5595. Monthly Progress Report – May 1981, Bekalan Air Alor Setar Phase III.
JKR (K) 4183/6. 48. Dia Raw Water Main Bekalan Air Alor Setar Per. III.
J.N./K. 152/2 JLD 2. Bekalan Ayer Sg. Petani General.
Kedah Valley Development Project (Water Supply) 1980. Infrastructure Working Commmittee State Economic Planning Unit Kedah Wisma Negeri Alor Setar.
Kemajuan Negeri Kedah Sehingga 1962. Jawatankuasa Pembangunan Luar Bandar Negeri Kedah Sehingga 1962.
Laporan Tahunan 1989. JKR Darulaman.
Laporan Tahunan 1973. Lim Tong Peng. JKR Kedah.
M. R. D. (D) 356/6. Rural Water Supplies – Kedah.
Penjadualan Semula Pinjaman Sektor Bekalan Air Negeri Kedah –102B/1995/045.
Penyata Kewangan Negeri Kedah Bagi Tahun 1957.
Penyata Kewangan Negeri Kedah Bagi Tahun 1958.
Penyata Kewangan Negeri Kedah Bagi Tahun 1959.
Penyata Kewangan Negeri Kedah Bagi Tahun 1960.
Penyata Kewangan Negeri Kedah Bagi Tahun 1961.
Penyata Kewangan Negeri Kedah Bagi Tahun 1963.
Penyata Kewangan Negeri Kedah Bagi Tahun 1964.
Penyata Kewangan Negeri Kedah Bagi Tahun 1965.
Penyata Kewangan Negeri Kedah Bagi Tahun 1966.
Penyata Kewangan Negeri Kedah Bagi Tahun 1967.
Penyata Kewangan Negeri Kedah Bagi Tahun 1968.
Penyata Kewangan Negeri Kedah Bagi Tahun 1969.
Penyata Kewangan Negeri Kedah Bagi Tahun 1970.
Penyata Kewangan Negeri Kedah Bagi Tahun 1971.
Penyata Kewangan Negeri Kedah Bagi Tahun 1972.
Penyata Kewangan Negeri Kedah Bagi Tahun 1973.
Penyata Kewangan Negeri Kedah Bagi Tahun 1974.
Penyata Kewangan Negeri Kedah Bagi Tahun 1975.
Penyata Kewangan Negeri Kedah Bagi Tahun 1976.
Penyata Kewangan Negeri Kedah Bagi Tahun 1977.
Penyata Kewangan Negeri Kedah Bagi Tahun 1978.
Penyata Kewangan Negeri Kedah Bagi Tahun 1979.
Penyata Kewangan Negeri Kedah Bagi Tahun 1980.
Penyata Kewangan Negeri Kedah Bagi Tahun 1981.
Penyata Kewangan Negeri Kedah Bagi Tahun 1982.
Penyata Kewangan Negeri Kedah Bagi Tahun 1983.
Penyata Kewangan Negeri Kedah Bagi Tahun 1984.
Penyata Kewangan Negeri Kedah Bagi Tahun 1985.
Penyata Kewangan Negeri Kedah Bagi Tahun 1986.
Penyata Kewangan Negeri Kedah Bagi Tahun 1987.
Penyata Kewangan Negeri Kedah Bagi Tahun 1988.
Penyata Kewangan Negeri Kedah Bagi Tahun 1989.
Penyata Yang Amat Berhormat Dato’ Menteri Besar Bagi Tahun 1962, Kerajaan Negeri Kedah.
Penyata Yang Amat Berhormat Dato’ Menteri Besar Bagi tahun 1964, Kerajaan Negeri Kedah.
Penyata Perjalanan Dewan Negeri Kedah, Mesyuarat Yang Ketiga, Penggal Yang Kedua, 10–11 Disember 1960.
Perangkaan Penting dan Maklumat Am Bagi Perkhidmatan Perubatan dan Kesihatan Negeri Kedah. 1982. Privatisation of The Management, Operation and Maintenance of Water Treatment Works in The State of Kedah Darulaman.
PKR (N2TM) W 37/121 Vol 8. Bekalan Air Sg. Muda Pulau Pinang (Draf 4). P.S.U (K) 471/83.
Penambahan yang Kedua Peranggaran Kumpulan Wang Bekalan Ayer Tahun 1964.
P.S.U (K) 690/1399. Perjanjian Bekalan Air Minum Bagi Perlis Utara Diambil Dari Rancangan Perairan Muda.
P.S.U (KEDAH) 383/1376. Petition Regarding Rates Charged on Water Consumed for Domestic Purposes.
P.S.U (KEDAH) 782/83. Kumpulan Wang Pendahuluan Untuk Memasang Panchor Ayer di Rumah Penduduk Dengan Bayaran Beransur-ansur.
P.S.U (KEDAH) 1588-1380. Peranggaraan Kemajuan Tahun 1962 Kumpulan Wang Bekalan Ayer.
P.S.U (KEDAH) 1638-1378/A. Bekalan Ayer Bagi Bandar Alor Setar di dalam Masa Hadapan (Future Development of Alor Setar Water Supply).
P.S.U (KEDAH) 1638-1378 Jilid III. Offer of Funds The Federation for The Constuction of Alor Setar Water Supply. (Replacements and Extensions) (Alor Setar Water Supply).
Report on The Development of The Alor Star Water Supply. September 1962. The State Government of Kedah Federation of Malaya. Messrs. Steen Sehested & Partners, Vattenbyggnadsbyran (VBB).
Surat-menyurat Sultan Abdul Hamid Halim Shah No. 2.
S.E. 1091–1355. Memorandum Dealing with The Water Supply to Alor Setar from Bukit Wang and Bukit Pinang.
SUK. Ps 510 SK 3. Bahagian Am Bekalan Air Minum Bagi Perlis Utara.
Sumber Sekunder
Abdul Rahim bin Yusoff and Mahfoz bin Khalid. 1970. Laporan Bekalan Air Alor Setar Peringkat III. JKR Kedah 1967–1970.
Afifuddin Omar. 1990. Perhubungan dan penyertaan rakyat dalam program dan projek pertanian Kedah. Alor Setar, Kedah: Lembaga Kemajuan Wilayah Kedah (KEDA).
Bahagian Kutipan Hasil Air, JKR Kedah, Organisation and Control, Malaysian Administrative Modernisation and Manpower Planning Unit (MAMPU), Prime Minister’s Department.
Buyong Adil. 1980. Sejarah Kedah. Kuala Lumpur: Dewan Bahasa dan Pustaka.
Cavandish. 1911. A report of the census of population of Kedah and Perlis, 1911. Federation of Malaya, Annual Report of The Public Works Department for The Year 1957.
Koh, J.L. 2018. Masalah air Selangor lebih teruk daripada 1MDB, kata Najib. Malaysiakini. 12 March. https://www.malaysiakini.com/news/415316 (accessed 12 January 2019).
Mohd Firdaus Abdullah and Arba’iyah Mohd Noor. 2017.
Sejarah perkembangan bekalan air domestik di negeri Kedah sehingga tahun 1957. Jurnal Sejarah 26(2): 24–37.
_____2018. Isu bekalan air domestik: Antara kejayaan dan kekalahan pada PRU14 di negeri Kedah. Jurnal Peradaban 11: 115–150.
_____2018. Kerjasama Kedah dan Perlis dalam pembangunan sistem bekalan air domestik di negeri Perlis, 1969–1978. Jebat: Malaysian Journal of History, Politics & Strategic Studies 45(1): 56–78.
_____2019. Perlaksanaan rancangan bekalan air luar bandar di negeri Kedah, 1909– 1957. International Journal of the Malay World and Civilisation 7(1): 55–67.
Mohd Kasturi Nor Abd Aziz. 2011. Warisan Kesultanan Melayu: Surat-menyurat Sultan Abdul Hamid dan ekonomi Kedah. International Journal of the Malay World and Civilisation 29(2): 45–66.
Morganan, G. 2017. Atasi isu air secara adil. Sinar Harian Online. 25 June. http://www.sinarharian.com.my/edisi/utara/atasi-isu-air-secara-adil-1.681337 (accessed 13 January 2019).
Muhammad Hassan bin Dato’ Kerani Mohd. Arshad. 1968. Al-tarikh salasilah negeri Kedah Darul Aman. Kuala Lumpur: Dewan Bahasa dan Pustaka.
Petah Wazzan Iskandar and Suzalina Halid. 2017. Kedah jangka peroleh RM601 juta tahun ini. Berita Harian Online. 13 November. https://www.bharian.com.my/berita/wilayah/2017/11/350155/kedah-jangka-peroleh-rm601-juta-tahun-ini (accessed 13 January 2019).
Sharom Ahmat. 1984. Kedah, tradition and change in Malay state: A study of the economic and political development: 1778–1923. Monograph No. 12 of the Malaysian Branch Royal Asiatic Society. Kuala Lumpur: Council of the M.B.R.A.S.
Zaharah Mahmud. 1980. Perkembangan penduduk di negeri Kedah di antara 1957–1980. Konvensyen Sejarah Negeri Kedah Anjuran Kerajaan Negeri Kedah Darul Aman.